Yerli Elma Islahı Dünya Gündeminde
Eğirdir MAREM’in Yürüttüğü “Geç Çiçek Açan Elma Çeşitleri” projesi, Yabancı Basının İlgisini Çekti!
Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden biri olan Isparta’nın Eğirdir ilçesinde yürütülen bilimsel çalışmalar, uluslararası basının da dikkatini çekti. Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen geç çiçek açan yerli elma çeşitleri, İngiltere merkezli Daily News’te haber oldu.
Enstitüde görevli ziraat mühendisi Turgay Seymen ve araştırma ekibinin yaklaşık 9 yıldır titizlikle sürdürdüğü “Geç Çiçek Açan Elma Çeşitleri” ıslah programı, özellikle ilkbahar geç donlarından kaynaklanan üretim kayıplarını azaltmayı hedefliyor. İklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklık dalgalanmaları, elma üreticilerini zor durumda bırakırken, bu çalışma çözüm odaklı bir yaklaşım sunuyor.
Araştırmalar kapsamında, çiçeklenme dönemini 2 ila 3 hafta geciktiren genotipler geliştirilerek, elma ağaçlarının dona en hassas olduğu evrede zarar görmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Üstelik bu gecikme, hasat zamanını etkilemeden kalite ve verimin korunmasını sağlıyor.
Daily News’te yer alan habere göre; Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü, yaklaşık 400 elma çeşidinden oluşan geniş bir genetik koleksiyona sahip. Bu koleksiyon içinden seçilen yerli ve yabancı genetik materyallerle yapılan melezlemeler sonucunda, ticari çeşitlere göre daha geç çiçek açan yüzlerce genotip saha koşullarında yıllarca gözlemlendi. Çalışmalar neticesinde 10–15 aday çeşit, ileri değerlendirme ve verim denemesi aşamasına geçti.
Ziraat mühendisi Turgay Seymen, yeni genotiplerin daha yüksek soğuklama gereksinimine sahip olmasına rağmen, hasadın Ekim ayı başlarında, mevcut üretim takvimine uygun şekilde gerçekleşmesinin beklendiğini belirtti. Hedefin, özellikle Türkiye’nin toplam elma üretiminin yaklaşık %70’ini karşılayan iç ve geçiş bölgelerinde, verim kayıplarını %10–20 oranında azaltmak olduğu vurgulandı.
Tescil ve çeşit tanımlama süreçleri devam eden bu yerli elma çeşitlerinin, ilerleyen dönemde üreticilere sunulması planlanıyor. Çalışma, üretim alanlarını değiştirmek yerine çeşit özelliklerini iklim koşullarına uyarlamayı hedefleyen önemli bir tarımsal adaptasyon örneği olarak değerlendiriliyor.
Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü yetkilileri, ülkenin tarımsal geleceğini güvence altına almak ve yerli üretimi güçlendirmek adına çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, projede emeği geçen tüm araştırmacıları ve Turgay Seymen’i tebrik etti.