Erken Tanı Hayat Kurtarıyor: KOLOREKTAL KANSERE KARŞI UYARI
Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Girayhan Çelik, kolorektal kanserlerin büyük ölçüde önlenebilir ve erken tanı ile tedavi edilebilir hastalıklar arasında yer aldığını belirtti. Mart ayı “Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı” kapsamında açıklamalarda bulunan Dr. Öğr. Üyesi Çelik, erken tanının yaşam süresi ve yaşam kalitesi üzerindeki belirleyici rolüne dikkat çekti.
Kolorektal kanserlerin dünya genelinde ve Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında bulunduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Çelik, bu hastalıkların kansere bağlı ölümlerin önemli nedenlerinden biri olduğunu söyledi. Kalın bağırsak (kolon) ve rektumdan gelişen kanserlerin çoğu zaman yavaş ilerlediğini ve uzun süre belirti vermeden gelişebildiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Çelik, modern tarama yöntemleri sayesinde hastalığın erken dönemde tespit edilebildiğini ve hatta önlenebildiğini dile getirdi.
Poliplerden Kansere Uzanan Süreç
Kolorektal kanserlerin büyük çoğunluğunun bağırsak iç yüzeyinde oluşan ve başlangıçta iyi huylu olan poliplerden geliştiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Çelik, “Bu süreç genellikle uzun yıllar içinde gerçekleşir. Tarama testleri sırasında bu poliplerin tespit edilerek çıkarılması kanser gelişimini tamamen engelleyebilir.” dedi.
Risk Faktörlerine Dikkat
Her bireyde görülebilmekle birlikte bazı gruplarda riskin daha yüksek olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Çelik, “50 yaş ve üzeri bireyler, ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunanlar, inflamatuvar bağırsak hastalığı olanlar, obezite ve hareketsiz yaşam tarzına sahip kişiler ile sigara ve alkol kullananların risk grubunda yer alıyor. Ayrıca liften fakir beslenme alışkanlıkları ve Tip 2 diyabetin de riski artırıyor.” diye konuştu.
Belirtiler Göz Ardı Edilmemeli
Kolorektal kanserin erken evrede çoğu zaman belirti vermediğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Çelik şunları söyledi: “Dışkılama alışkanlığında değişiklik, uzun süren kabızlık veya ishal, dışkıda kan, karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik gibi belirtilerin ciddiye alınması gerekiyor. Bu tür şikâyetlerde vakit kaybetmeden hekime başvurulması çok önemli.”
Tarama Testleri Hayati Öneme Sahip
Türkiye’de uygulanan tarama programlarına da değinen Dr. Öğr. Üyesi Girayhan Çelik, 50 yaş ve üzeri bireylerde yılda bir kez gaitada gizli kan testi yapılmasının önerildiğini kaydederek, “Kolonoskopi ise hem tanı hem de tedavi açısından “altın standart” yöntemdi. Ortalama risk grubundaki bireylerde 50 yaşından itibaren 10 yılda bir yapılması önem arz etmektedir. Tarama işlemlerinin aile hekimlikleri, devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilebilir. Bireylerin kendileri için en uygun yöntemi sağlık profesyonelleriyle birlikte belirlemesi gerekmektedir. Kolorektal kanser riski yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabilir. Liften zengin beslenme, sebze ve meyve tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo korunması ve sigara ile alkol kullanımının azaltılması bu durumda büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda toplumsal farkındalığın artırılmasının hayati önem taşıyor. Belirti beklemeyin, taramanızı yaptırın. Erken tanı hayat kurtarır.” dedi.