SELÇUKLU'DAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NE BİR DEVLET BELDESİ ISPARTA
Zeki TARHAN - ANKARA
BÖLÜM : 3
HAMİD İLİ KAYNAKLI DEVLET BÜYÜKLERİ
Türkiye Selçuklu tahtında takriben 11 ay kadar kalan ııı. Kılıç Arslan tarafından Isparta, 1205 tarihinde ele geçirilmiştir. Fethi haber veren İbn Bibi; "Havası ve suyu çok güzel bir şehir" olarak Isparta' yı tanıtmaktadır. Isparta' nın fethinden sonra Türkiye Selçukluları, Isparta bölgesinde, "Uç Beylerbeyliği" teşkilatı tesis etmişlerdir. Bu Beylerbeyliğinin karargâhı Atabey (Ağros) idi. Atabey' de Selçukluların adına bulunan uç beyi Mübarizeddin Ertokuş bey idi. Ertokuş bey çoğunlukla burada hizmet etmenin yanı sıra, Türkiye Selçukluların pek çok yerinde devlete hizmet etmişti. Antalya, Alanya ve İçil bölgesinin fetihlerinde bulunmuş ve ana görevleri yerine getirmişti. Antalya' da oluşturulan donanmaya da kumandanlık eden Ertokuş Bey, ülkenin başına III. Kılıç Arslan yerine, I. Gıyaseddin Keyhüsrev'i geçiren ekibin başında yer almıştı. Ayrıca, Bizans'a karşı alınan askerî tedbirlerde yer almanın yanısıra, 1228 Trabzon seferinde de kumandan olarak yer almıştı. Çok uzun yıllar Isparta Atabey'de bulunması dolayısıyla, onu ilk büyük Isparta' lı devlet adamı olarak kabul etmemiz elzemdir. (İbn Bibi, 1956, 76 vd; İbn Bibi, ı, 1996, 96 vd.)
***
ANADOLU' DA OSMANLILARDAN ÖNCE, İLK TÜRK BİRLİĞİ TASARISI
... VE HAMİDOĞLU DÜNDAR BEY
GÖLLER YÖRESİ'n de XIII. yüzyılın sonlarında kurulmuş olan Hamidoğulları Beyliği'nin yönetimine, XIV. yüzyılın başlarında Hamid Bey'in torunu Feleküddin Dündar Bey geçmişti. Dündar bey, idaresi döneminde kısa zamanda güçlenmiş, Güney Batı Anadolu'da Alanya ve Antalya'dan Denizli'nin güneyine; Akşehir'den Burdur'a kadar çok yeri hakimiyet altına almıştı. Otuz bin kişilik seçkin, donanımlı bir orduya sahip olan Dündar Bey, 1220 yılından sonra Moğollar'a karşı başkaldırmış; bölgedeki Moğol kuvvetlerini atarak istiklâlini ilân etmişti. Askerliği ve siyaset adamlığı ile dikkatleri çeken Dündar Bey, kendine yakın BATI ANADOLU Beylerinin de takdiriyle beraber, tâbiliklerini de almıştı. Bu Beylikler; Menteşe / Aydın / Saruhan / Karesi / Osmanlı / Germiyan / ve hatta Eşrefoğulları Beylikleriydi. Bu durum; Anadolu' da Osmanlı' lardan önce, İLK TÜRK BİRLİĞİ TASARISI VE TEŞEBBÜSÜ anlamına geliyordu... Bu, çok önemli bir gelişmeydi!!! Ve başçekeni de HAMİDOĞLU DÜNDAR BEY idi. (Kofoğlu, 1997, 472).
DEVAM EDECEK...
YARIN: 1402 ANKARA SAVAŞINDA, YİNE HAMİD İLİ ASKERLERİ!!!