SUDAK BALIKLARINDA ÜNİVERSİTEMİZ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTEMİZİN YAPTIĞI PESTİSİT BİYODENEYLERİ...
Zeki TARHAN - ANKARA
- 2 -
Yıl, 90'lı yılların başları... Su Ürünleri Mühendisi, Su Ürünleri Fakültemizin Araştırma Görevlisi Gülşen ULUKÖY'ün Yüksek Lisans Tezi. Tezin konusu ise; "Farklı Konsantrasyonlardaki bazı PESTİSİTLERİN oluşturabileceği Hematolojik ve Histopatolojik Değişimlerin SUDAK BALIKLARINDA incelenmesi üzerinde bir Araştırma." Tezin Danışmanı, Prof. Dr. Metin TİMUR / Jüri Üyeleri; Prof. Dr. Gülşen TİMUR, Yar. Doç. Dr. Mustafa CENGİZ.
***
...Evet, PESTİSİT belâsı; nasıl ki başta ELMA olmak üzere, EĞİRDİR GÖLÜ Havzasında üretilen meyve / sebze ve diğer tarımsal ürünleri zehirliyorsa, Su ürünlerimizi de zehirliyordu... Dünkü yazımızın birinci bölümünde; Isparta Tarım İl Müdürümüz sayın TUĞRUL'un, hafta başında MAREM'de yaptığı ve bizlerin de çok önemli bulduğumuz PESTİSİT ağırlıklı konuşması üzerinde durmuştuk. Bugünkü yazımızda da; Yukarıda belirttiğimiz Gülşen ULUKÖY'in TEZ’inin ne denli önemli olduğunu ve bu bilimsel araştırmaya, yani; biyodeney'in lojistik desteğini sağlayan Abdullah SİNAN'ın bu Limnolojik eylem ve işleminin, Limnoloji tarihine nasıl geçtiğini anlatacağız...
***
Haydi başlayalım... Uygulamada kullanılan 35 adet ağırlığı (35 - 110 gr.) , Boyları ise, ( 16 - 25 cm. ) olan SUDAK BALIKLARI, Eğirdir Gölü'nden avlanarak denemeye alınıyordu... İşte bu süreçte, Abdullah; "Yaa Allah bismillah" diyerek kolları sıvamıştı... İrili - ufaklı, Göldeki SUDAK BALIKLARI'nı avlayarak Su Ürünleri Fakültemizin Laboratuvarına taşıyordu... ***
Tarımın yoğun olarak yapıldığı EĞİRDİR GÖLÜ Çevresindeki verimli Topraklarda ELMACILIK, / Meyvecilik / Hububat ve Sebzecilik yapılmaktaydı... Yaklaşık 54.000 hektar tarım arazisinde, yıllık 2,5 TON PESTİSİT kullanıldığı saptanmıştı. Bölgede ortaya çıkan sorun; "TARIMDA KULLANILAN HER TÜRLÜ PESTİSİT'in, ÇEVRE'de ve GÖL CANLILARINDA yapabileceği olumsuz etkilerin belirlenmesiydi.
***
Çalışmanın amacına uygun olarak, Bölgedeki çeşitli zararlılara karşı en çok kullanılan zirai mücadele ilaçlarını temsilen, insektisitlerden SUPRACİDE, Fungisitlerden CAPTAN ve akaristlerden KELTHANE örnek olarak seçilmiştir.
***
Eğirdir Gölü çevresinde, her yıl Mart ve Nisan aylarında başlayarak, Ağustos ayına kadar devam eden ilaçlamalarla, Göl'e çeşitli yollarla ulaşan PESTİSİTLER, zaman zaman balıklarda ÖLÜMLERE NEDEN OLMAKTADIR!!!
***
Yürütülen bu çalışmada; SUDAK Balıklarında yapılan histopatolojik incelemelerde meydana gelen bozuklukların, özellikle solungaçlar, böbrek, karaciğer, dalak ve beyinde lokalize olduğu görülmüştür.
***
Göl çevresindeki Tarım arazilerinde, PESTİSİTLERİN kullanılmasında, yağışlı ve rüzgarlı olmayan günlerin seçilmesine özen gösterilmesi, ambalajlarının çevreye zarar vermeyecek bir şekilde toplanarak imhası, Göl çevresine ve Kanal kenarlarına uyarıcı levhaların yerleştirilmesi ve bu uyarıların, İLAÇLAMA aylarında basın - radyo ve diğer yollarla halka duyurulması, bu konuda alınması gereken önlemler...